على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2459
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غرامت ( qer mat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تاوان و هر چه اداى آن لازم باشد . و جريمه . غرامت زده ( qer mat - zade ) ص . پ . تاوان داده و جريمه داده . غراميل ( qar mil ) ا . ع . ج . غرمول . غراميل ( qar mil ) ا . ع . نام چند پشتهء سرخ رنگ . غران ( qar n ) و ( qarr n ) ص . پ . درنده و ژيان . و تند و درشت . و موذى . غران ( qarr n ) ا . پ . آهن و حديد . غران ( qorr n ) ص . پ . غرنده . غران ( qorr n ) ع . ج . اغر . و ج . غرير . غرانق ( qar neq ) ا . ع . بيخ خار . و ج . غرنوق . و ج . غرانق . غرانق ( qor neq ) ا . ع . جوان سپيد خوب صورت . ج : غرانق و غرانيق و غرانقة . غرانق ( qor neq ) ص . ع . شاب غرانق : جوان تمام خلقت نازك اندام . و امراة غرانق : زن جوان پرگوشت . غرانقة ( qar neqat ) ص . ع . لمة غرانقة : موى پيچهء نرم كه باد بجنباند . غرانقة ( qar neqat ) ا . ع . ج . غرانق . غرانقة ( qor neqat ) ص . ع . امراة غرانقة : زن جوان پر گوشت . غرانقية ( qar neqiyyat ) ص . ع . لمة غرانقية : موى پيچهء نرم كه باد بجنباند . غرانيده ( qar nide ) ص . پ . خراشيده . و قهر آلود و خشمناك . غرانيق ( qar niq ) ع . ج . غرنوق . غراورنگ ( qar vrang ) ص . پ . سيار بزرگ و اعظم . غراورنگ ( qer - vrang ) ا . پ . تخت و اورنگ بزرگ . غراوى ( qer viyy ) ص . ع . منسوب بغراء يعنى سريشمى . غرائب ( qar 'eb ) ع . ج . غريبة . غرايب ( qar yeb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عجايب و چيزهاى عجيب و نادر و غير معهود و بر خلاف عادت . و هر چيز كه شگفت آورد . غرائر ( qar 'er ) ع . ج . غريرة . غرائز ( qar 'ez ) ع . ج . غريزة . غرائس ( qar 'es ) ع . ج . غريسة . غرب ( qarb ) ا . ع . جاى فروشدن آفتاب . و اول هر چيزى و حد آن . و تيزى تيغ . و تيزى زبان . و تيزى هر چيزى . و تيزى و تندى رفتار اسب . و اول رفتار آن . و اسب تيزرو . و مشك آب . و راويه . و ستور آبكش . و دول بزرگ . و رگ آب چشم كه هميشه چون ناسور روان باشد . و مجراى اشك و جاى ريزش آن . و تيزى دندان و آب دارى آن . ج : غروب . و اشك كه از چشم برآيد . و فراهم آمد نگاه آب دهن . و روز سقى و پيشگاه چشم و مؤخر آن . و آبله ريزهء در چشم و آماسى در دنبالهء آن . و درختى حجازى ستبر خاردار . و روانى مى و اشك . و بسيارى آب دهن و ترى آن . و دورى و بعد . و شادمانى . و تمادى . و جائى كه بدان روى مىآورند . و اهل الغرب : مردم مغرب زمين . غرب ( qarb ) ا و ص . ع . اصابه سهم غرب او اصابه سهم غرب ( بالاضافة و الوصفية ) : رسيد او را تيرى كه اندازهاش معلوم نشد . غرب ( qarb ) م . ع . غرب غربا ( از باب نصر ) : پنهان گرديد و غائب شد و دور دور شد . و نيز غرب : رفتن . و بيكسو شدن . و شادمانى نمودن . و نمادى و درنگى كردن . و ريخته شدن اشك . غرب ( qarb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مغرب و محل فرو شدن آفتاب . و اهل غرب : مردمانى كه در طرف مغرب سكنا دارند . و مردم فرنگستان مقابل اهل شرق . و طرف غرب : طرف مغرب . غرب ( qorb ) ا . ع . دورى از جاى و ديار خود . غرب ( qorb ) ا . ع . ج . غراب . غرب ( qorb ) م . ع . غرب غربا و و غربة و غرابة . مر . غربة . غرب ( qarab ) ا . ع . مى . و سيم . و زر . و جام از سيم . و كاسه . و بيمارى مر گوسپندان را . و زرداب كه از دول در حوض و چاه چكد و متغير شود بوى آن . و بوى گل و لاى . و كبودى چشم اسب . و درخت پده و اسفيدار . غرب ( qarab ) ا و ص . ع . اصابه سهم غرب : رسيد به دو تيرى كه اندازهاش معلوم نگرديد . و كذا : اصابه سهم غرب ( بالاضافة و الوصفية ) . غرب ( qarab ) م . ع . غرب غربا ( از باب سمع ) : سخت سياه گرديد . و غربت الشاة : غرب زده گرديد آن گوسپند . غرب ( qorob ) ا . ع . نام موضعى . و نهى غرب : نيز نام موضعى . غرب ( qorob ) ص . ع . نادر . و رجل غرب : مرد غريب و دور از وطن . غربا ( qorab ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان غريب و بيگانه و مسافر . و مردمان فقير و پريشان و درويش . غرباء ( qorab ' ) ع . ج . غريب . غربال ( qarb l ) ا . پ . پرويزن و گربال و هلهال و ستخسه . و غربال آبگون : فلك . غربال ( qerb l ) ا . ع . - مأخوذ از